Download PDF

Gajendra Moksha Stotram

The Gajendra Moksha Stotram - the prayer of Gajendra, the elephant king, who called out to Lord Vishnu and was liberated, from the Bhagavata Purana.

श्रीशुक उवाच
एवं व्यवसितो बुद्ध्या समाधाय मनो हृदि।
जजाप परमं जाप्यं प्राग्जन्मन्यनुशिक्षितम्॥१॥

गजेन्द्र उवाच
नमो भगवते तस्मै यत एतच्चिदात्मकम्।
पुरुषायादिबीजाय परेशायाभिधीमहि॥२॥

यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम्।
योऽस्मात्परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम्॥३॥

यः स्वात्मनीदं निजमाययार्पितं
क्वचिद्विभातं क्व च तत्तिरोहितम्।
अविद्धदृक् साक्ष्युभयं तदीक्षते
स आत्ममूलोऽवतु मां परात्परः॥४॥

कालेन पञ्चत्वमितेषु कृत्स्नशो
लोकेषु पालेषु च सर्वहेतुषु।
तमस्तदासीद्गहनं गभीरं
यस्तस्य पारेऽभिविराजते विभुः॥५॥

न यस्य देवा ऋषयः पदं विदुर्
जन्तुः पुनः कोऽर्हति गन्तुमीरितुम्।
यथा नटस्याकृतिभिर्विचेष्टतो
दुरत्ययानुक्रमणः स मावतु॥६॥

दिदृक्षवो यस्य पदं सुमङ्गलं
विमुक्तसङ्गा मुनयः सुसाधवः।
चरन्त्यलोकव्रतमव्रणं वने
भूतात्मभूताः सुहृदः स मे गतिः॥७॥

न विद्यते यस्य च जन्म कर्म वा
न नामरूपे गुणदोष एव वा।
तथापि लोकाप्ययसम्भवाय यः
स्वमायया तान्यनुकालमृच्छति॥८॥

तस्मै नमः परेशाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये।
अरूपायोरुरूपाय नम आश्चर्यकर्मणे॥९॥

नम आत्मप्रदीपाय साक्षिणे परमात्मने।
नमो गिरां विदूराय मनसश्चेतसामपि॥१०॥

सत्त्वेन प्रतिलभ्याय नैष्कर्म्येण विपश्चिता।
नमः कैवल्यनाथाय निर्वाणसुखसंविदे॥११॥

नमः शान्ताय घोराय मूढाय गुणधर्मिणे।
निर्विशेषाय साम्याय नमो ज्ञानघनाय च॥१२॥

क्षेत्रज्ञाय नमस्तुभ्यं सर्वाध्यक्षाय साक्षिणे।
पुरुषायात्ममूलाय मूलप्रकृतये नमः॥१३॥

सर्वेन्द्रियगुणद्रष्ट्रे सर्वप्रत्ययहेतवे।
असता च्छाययोक्ताय सदाभासाय ते नमः॥१४॥

नमो नमस्तेऽखिलकारणाय
निष्कारणायाद्भुतकारणाय।
सर्वागमाम्नायमहार्णवाय
नमोऽपवर्गाय परायणाय॥१५॥

गुणारणिच्छन्नचिदूष्मपाय
तत्क्षोभविस्फूर्जितमानसाय।
नैष्कर्म्यभावेन विवर्जितागम
स्वयंप्रकाशाय नमस्करोमि॥१६॥

मादृक्प्रपन्नपशुपाशविमोक्षणाय
मुक्ताय भूरिकरुणाय नमोऽलयाय।
स्वांशेन सर्वतनुभृन्मनसि प्रतीत
प्रत्यग्दृशे भगवते बृहते नमस्ते॥१७॥

आत्मात्मजाप्तगृहवित्तजनेषु सक्तैर्
दुष्प्रापणाय गुणसङ्गविवर्जिताय।
मुक्तात्मभिः स्वहृदये परिभाविताय
ज्ञानात्मने भगवते नम ईश्वराय॥१८॥

यं धर्मकामार्थविमुक्तिकामा
भजन्त इष्टां गतिमाप्नुवन्ति।
किं त्वाशिषो रात्यपि देहमव्ययं
करोतु मेऽदभ्रदयो विमोक्षणम्॥१९॥

एकान्तिनो यस्य न कञ्चनार्थं
वाञ्छन्ति ये वै भगवत्प्रपन्नाः।
अत्यद्भुतं तच्चरितं सुमङ्गलं
गायन्त आनन्दसमुद्रमग्नाः॥२०॥

तमक्षरं ब्रह्म परं परेशम्
अव्यक्तमाध्यात्मिकयोगगम्यम्।
अतीन्द्रियं सूक्ष्ममिवातिदूरम्
अनन्तमाद्यं परिपूर्णमीडे॥२१॥

यस्य ब्रह्मादयो देवा वेदा लोकाश्चराचराः।
नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृताः॥२२॥

यथार्चिषोऽग्नेः सवितुर्गभस्तयो
निर्यान्ति संयान्त्यसकृत्स्वरोचिषः।
तथा यतोऽयं गुणसम्प्रवाहो
बुद्धिर्मनः खानि शरीरसर्गाः॥२३॥

स वै न देवासुरमर्त्यतिर्यङ्
न स्त्री न षण्डो न पुमान्न जन्तुः।
नायं गुणः कर्म न सन्न चासन्
निषेधशेषो जयतादशेषः॥२४॥

जिजीविषे नाहमिहामुया किम्
अन्तर्बहिश्चावृतयेभयोन्या।
इच्छामि कालेन न यस्य विप्लव
स्तस्यात्मलोकावरणस्य मोक्षम्॥२५॥

सोऽहं विश्वसृजं विश्वमविश्वं विश्ववेदसम्।
विश्वात्मानमजं ब्रह्म प्रणतोऽस्मि परं पदम्॥२६॥

योगरन्धितकर्माणो हृदि योगविभाविते।
योगिनो यं प्रपश्यन्ति योगेशं तं नतोऽस्म्यहम्॥२७॥

नमो नमस्तुभ्यमसह्यवेग
शक्तित्रयायाखिलधीगुणाय।
प्रपन्नपालाय दुरन्तशक्तये
कदिन्द्रियाणामनवाप्यवर्त्मने॥२८॥

नायं वेद स्वमात्मानं यच्छक्त्याहन्धिया हतम्।
तं दुरत्ययमाहात्म्यं भगवन्तमितोऽस्म्यहम्॥२९॥

तं वीक्ष्य पीडितमजः सहसावतीर्य
सग्राहमाशु सरसः कृपयोज्जहार।
ग्राहाद्विपाटितमुखादरिणा गजेन्द्रं
सम्पश्यतां हरिरमूमुचदुस्त्रियाणाम्॥३०॥

shrishuka uvacha
evam vyavasito buddhya samadhaya mano hridi।
jajapa paramam japyam pragjanmanyanushikshitam॥1॥

gajendra uvacha
namo bhagavate tasmai yata etachchidatmakam।
purushayadibijaya pareshayabhidhimahi॥2॥

yasminnidam yatashchedam yenedam ya idam svayam।
yo'smatparasmachcha parastam prapadye svayambhuvam॥3॥

yah svatmanidam nijamayayarpitam
kvachidvibhatam kva cha tattirohitam।
aviddhadrik sakshyubhayam tadikshate
sa atmamulo'vatu mam paratparah॥4॥

kalena panchatvamiteshu kritsnasho
lokeshu paleshu cha sarvahetushu।
tamastadasidgahanam gabhiram
yastasya pare'bhivirajate vibhuh॥5॥

na yasya deva rishayah padam vidur
jantuh punah ko'rhati gantumiritum।
yatha natasyakritibhirvicheshtato
duratyayanukramanah sa mavatu॥6॥

didrikshavo yasya padam sumangalam
vimuktasanga munayah susadhavah।
charantyalokavratamavranam vane
bhutatmabhutah suhridah sa me gatih॥7॥

na vidyate yasya cha janma karma va
na namarupe gunadosha eva va।
tathapi lokapyayasambhavaya yah
svamayaya tanyanukalamrichchhati॥8॥

tasmai namah pareshaya brahmane'nantashaktaye।
arupayorurupaya nama ashcharyakarmane॥9॥

nama atmapradipaya sakshine paramatmane।
namo giram viduraya manasashchetasamapi॥10॥

sattvena pratilabhyaya naishkarmyena vipashchita।
namah kaivalyanathaya nirvanasukhasamvide॥11॥

namah shantaya ghoraya mudhaya gunadharmine।
nirvisheshaya samyaya namo jnanaghanaya cha॥12॥

kshetrajnaya namastubhyam sarvadhyakshaya sakshine।
purushayatmamulaya mulaprakritaye namah॥13॥

sarvendriyagunadrashtre sarvapratyayahetave।
asata chchhayayoktaya sadabhasaya te namah॥14॥

namo namaste'khilakaranaya
nishkaranayadbhutakaranaya।
sarvagamamnayamaharnavaya
namo'pavargaya parayanaya॥15॥

gunaranichchhannachidushmapaya
tatkshobhavisphurjitamanasaya।
naishkarmyabhavena vivarjitagama
svayamprakashaya namaskaromi॥16॥

madrikprapannapashupashavimokshanaya
muktaya bhurikarunaya namo'layaya।
svamshena sarvatanubhrinmanasi pratita
pratyagdrishe bhagavate brihate namaste॥17॥

atmatmajaptagrihavittajaneshu saktair
dushprapanaya gunasangavivarjitaya।
muktatmabhih svahridaye paribhavitaya
jnanatmane bhagavate nama ishvaraya॥18॥

yam dharmakamarthavimuktikama
bhajanta ishtam gatimapnuvanti।
kim tvashisho ratyapi dehamavyayam
karotu me'dabhradayo vimokshanam॥19॥

ekantino yasya na kanchanartham
vanchhanti ye vai bhagavatprapannah।
atyadbhutam tachcharitam sumangalam
gayanta anandasamudramagnah॥20॥

tamaksharam brahma param paresham
avyaktamadhyatmikayogagamyam।
atindriyam sukshmamivatiduram
anantamadyam paripurnamide॥21॥

yasya brahmadayo deva veda lokashcharacharah।
namarupavibhedena phalgvya cha kalaya kritah॥22॥

yatharchisho'gneh saviturgabhastayo
niryanti samyantyasakritsvarochishah।
tatha yato'yam gunasampravaho
buddhirmanah khani sharirasargah॥23॥

sa vai na devasuramartyatiryan
na stri na shando na pumanna jantuh।
nayam gunah karma na sanna chasan
nishedhashesho jayatadasheshah॥24॥

jijivishe nahamihamuya kim
antarbahishchavritayebhayonya।
ichchhami kalena na yasya viplava
stasyatmalokavaranasya moksham॥25॥

so'ham vishvasrijam vishvamavishvam vishvavedasam।
vishvatmanamajam brahma pranato'smi param padam॥26॥

yogarandhitakarmano hridi yogavibhavite।
yogino yam prapashyanti yogesham tam nato'smyaham॥27॥

namo namastubhyamasahyavega
shaktitrayayakhiladhigunaya।
prapannapalaya durantashaktaye
kadindriyanamanavapyavartmane॥28॥

nayam veda svamatmanam yachchhaktyahandhiya hatam।
tam duratyayamahatmyam bhagavantamito'smyaham॥29॥

tam vikshya piditamajah sahasavatirya
sagrahamashu sarasah kripayojjahara।
grahadvipatitamukhadarina gajendram
sampashyatam hariramumuchadustriyanam॥30॥

Frequently asked questions about Gajendra Moksha Stotram

What is the story behind it?

From the eighth canto of the Bhagavata: the elephant Gajendra, seized by a crocodile in a lake and exhausted after a long struggle, finally gives up fighting and prays. Vishnu comes at once. The hymn is the prayer he made.

What is it recited for?

Release - from litigation, debt, addiction, illness, any grip that will not loosen. The tradition uses it precisely where a person has struggled and failed, because that is the situation the hymn was spoken in.

What does the prayer actually say?

It does not ask to be saved from the crocodile. Gajendra praises the Lord who is the cause of all and to whom nothing is owed - and the surrender itself is what ends the struggle. That reversal is the teaching of the passage.

When is it recited?

On Ekadashi and Thursday, and daily by someone in a prolonged difficulty, often as a sankalpa. Many read it at a sickbed, since Gajendra's exhaustion reads so directly.

Which other hymn is like it?

The Narasimha Karavalamba Stotram, which asks in the same register for a hand to be extended. The two are often recited together in hard times.

About the Gajendra Moksha Stotram

The Gajendra Moksha Stotram - the prayer of Gajendra, the elephant king, who called out to Lord Vishnu and was liberated, from the Bhagavata Purana.

Meaning

Seized by a crocodile, Gajendra surrenders entirely to the Supreme Lord, praising him as the cause and refuge of all; Vishnu rushes to save and liberate him.

Benefits

Recited for deliverance from grave danger, crises and bondage; a powerful prayer of surrender believed to bring the Lord's immediate help and liberation.

The Gajendra Moksha Stotram above is given in both Devanagari (Sanskrit) and Roman transliteration so you can read it in whichever script you are comfortable with - switch between the two using the buttons above, share the link, or download a PDF.

A stotram is a longer Sanskrit hymn of praise, not a forty-verse chalisa and not the lamp-song of an aarti. Browse every stotra on the Stotram index. For japa of a short formula use a mantra. The steps of worship around the recitation are in Puja Vidhi.