Download PDF

Soundarya Lahari

The Soundarya Lahari - Adi Shankaracharya's celebrated hymn of 100 verses describing the beauty and power of the Divine Mother (Tripurasundari).

शिवः शक्त्या युक्तो यदि भवति शक्तः प्रभवितुं
न चेदेवं देवो न खलु कुशलः स्पन्दितुमपि ।
अतस्त्वामाराध्यां हरिहरविरिञ्चादिभिरपि
प्रणन्तुं स्तोतुं वा कथमकृतपुण्यः प्रभवति ॥ १॥

तनीयांसं पांसुं तव चरणपङ्केरुहभवं
विरिञ्चिस्सञ्चिन्वन् विरचयति लोकानविकलम् ।
वहत्येनं शौरिः कथमपि सहस्रेण शिरसां
हरस्संक्षुद्यैनं भजति भसितोद्धूलनविधिम् ॥ २॥

अविद्यानामन्त-स्तिमिर-मिहिरद्वीपनगरी
जडानां चैतन्य-स्तबक-मकरन्द-स्रुतिझरी ।
दरिद्राणां चिन्तामणिगुणनिका जन्मजलधौ
निमग्नानां दंष्ट्रा मुररिपु-वराहस्य भवति ॥ ३॥

त्वदन्यः पाणिभ्यामभयवरदो दैवतगणः
त्वमेका नैवासि प्रकटितवराभीत्यभिनया ।
भयात् त्रातुं दातुं फलमपि च वाञ्छासमधिकं
शरण्ये लोकानां तव हि चरणावेव निपुणौ ॥ ४॥

हरिस्त्वामाराध्य प्रणतजनसौभाग्यजननीं
पुरा नारी भूत्वा पुररिपुमपि क्षोभमनयत् ।
स्मरोऽपि त्वां नत्वा रतिनयनलेह्येन वपुषा
मुनीनामप्यन्तः प्रभवति हि मोहाय महताम् ॥ ५॥

धनुः पौष्पं मौर्वी मधुकरमयी पञ्च विशिखाः
वसन्तः सामन्तो मलयमरुदायोधनरथः ।
तथाप्येकः सर्वं हिमगिरिसुते कामपि कृपाम्
अपाङ्गात्ते लब्ध्वा जगदिद-मनङ्गो विजयते ॥ ६॥

क्वणत्काञ्चीदामा करिकलभकुम्भस्तननता
परिक्षीणा मध्ये परिणतशरच्चन्द्रवदना ।
धनुर्बाणान् पाशं सृणिमपि दधाना करतलैः
पुरस्तादास्तां नः पुरमथितुराहोपुरुषिका ॥ ७॥

सुधासिन्धोर्मध्ये सुरविटपिवाटीपरिवृते
मणिद्वीपे नीपोपवनवति चिन्तामणिगृहे ।
शिवाकारे मञ्चे परमशिवपर्यङ्कनिलयां
भजन्ति त्वां धन्याः कतिचन चिदानन्दलहरीम् ॥ ८॥

महीं मूलाधारे कमपि मणिपूरे हुतवहं
स्थितं स्वाधिष्ठाने हृदि मरुतमाकाशमुपरि ।
मनोऽपि भ्रूमध्ये सकलमपि भित्वा कुलपथं
सहस्रारे पद्मे सह रहसि पत्या विहरसे ॥ ९॥

सुधाधारासारैश्चरणयुगलान्तर्विगलितैः
प्रपञ्चं सिञ्चन्ती पुनरपि रसाम्नायमहसः ।
अवाप्य स्वां भूमिं भुजगनिभमध्युष्टवलयं
स्वमात्मानं कृत्वा स्वपिषि कुलकुण्डे कुहरिणि ॥ १०॥

चतुर्भिः श्रीकण्ठैः शिवयुवतिभिः पञ्चभिरपि
प्रभिन्नाभिः शम्भोर्नवभिरपि मूलप्रकृतिभिः ।
चतुश्चत्वारिंशद्वसुदलकलाश्रत्रिवलय-
त्रिरेखाभिः सार्धं तव शरणकोणाः परिणताः ॥ ११॥

त्वदीयं सौन्दर्यं तुहिनगिरिकन्ये तुलयितुं
कवीन्द्राः कल्पन्ते कथमपि विरिञ्चिप्रभृतयः ।
यदालोकौत्सुक्यादमरललना यान्ति मनसा
तपोभिर्दुष्प्रापामपि गिरिशसायुज्यपदवीम् ॥ १२॥

नरं वर्षीयांसं नयनविरसं नर्मसु जडं
तवापाङ्गालोके पतितमनुधावन्ति शतशः ।
गलद्वेणीबन्धाः कुचकलशविस्रस्तसिचया
हठात् त्रुट्यत्काञ्च्यो विगलितदुकूला युवतयः ॥ १३॥

क्षितौ षट्पञ्चाशद् द्विसमधिकपञ्चाशदुदके
हुताशे द्वाषष्टिश्चतुरधिकपञ्चाशदनिले ।
दिवि द्विष्षट्त्रिंशन्मनसि च चतुष्षष्टिरिति ये
मयूखास्तेषामप्युपरि तव पादाम्बुजयुगम् ॥ १४॥

शरज्ज्योत्स्नाशुद्धां शशियुतजटाजूटमकुटां
वरत्रासत्राणस्फटिकघटिकापुस्तककराम् ।
सकृन्न त्वा नत्वा कथमिव सतां संन्निदधते
मधुक्षीरद्राक्षामधुरिमधुरीणाः भणितयः ॥ १५॥

कवीन्द्राणां चेतःकमलवनबालातपरुचिं
भजन्ते ये सन्तः कतिचिदरुणामेव भवतीम् ।
विरिञ्चिप्रेयस्यास्तरुणतरश‍ृङ्गारलहरी-
गभीराभिर्वाग्भिर्विदधति सतां रञ्जनममी ॥ १६॥

सवित्रीभिर्वाचां शशिमणिशिलाभङ्गरुचिभिः
वशिन्याद्याभिस्त्वां सह जननि संचिन्तयति यः ।
स कर्ता काव्यानां भवति महतां भङ्गिरुचिभिः
वचोभिर्वाग्देवीवदनकमलामोदमधुरैः ॥ १७॥

तनुच्छायाभिस्ते तरुणतरणिश्रीसरणिभिः
दिवं सर्वामुर्वीमरुणिमनि मग्नां स्मरति यः ।
भवन्त्यस्य त्रस्यद्वनहरिणशालीननयनाः
सहोर्वश्या वश्याः कति कति न गीर्वाणगणिकाः ॥ १८॥

मुखं बिन्दुं कृत्वा कुचयुगमधस्तस्य तदधो
हरार्धं ध्यायेद्यो हरमहिषि ते मन्मथकलाम् ।
स सद्यः संक्षोभं नयति वनिता इत्यतिलघु
त्रिलोकीमप्याशु भ्रमयति रवीन्दुस्तनयुगाम् ॥ १९॥

किरन्तीमङ्गेभ्यः किरणनिकुरम्बामृतरसं
हृदि त्वामाधत्ते हिमकरशिलामूर्तिमिव यः ।
स सर्पाणां दर्पं शमयति शकुन्ताधिप इव
ज्वरप्लुष्टान् दृष्ट्या सुखयति सुधाधारसिरया ॥ २०॥

तटिल्लेखातन्वीं तपनशशिवैश्वानरमयीं
निषण्णां षण्णामप्युपरि कमलानां तव कलाम् ।
महापद्माटव्यां मृदितमलमायेन मनसा
महान्तः पश्यन्तो दधति परमाह्लादलहरीम् ॥ २१॥

भवानि त्वं दासे मयि वितर दृष्टिं सकरुणा-
मिति स्तोतुं वाञ्छन् कथयति भवानि त्वमिति यः ।
तदैव त्वं तस्मै दिशसि निजसायुज्यपदवीं
मुकुन्दब्रह्मेन्द्रस्फुटमकुटनीराजितपदाम् ॥ २२॥

त्वया हृत्वा वामं वपुरपरितृप्तेन मनसा
शरीरार्धं शम्भोरपरमपि शङ्के हृतमभूत् ।
यदेतत्त्वद्रूपं सकलमरुणाभं त्रिनयनं
कुचाभ्यामानम्रं कुटिलशशिचूडालमकुटम् ॥ २३॥

जगत्सूते धाता हरिरवति रुद्रः क्षपयते
तिरस्कुर्वन्नेतत्स्वमपि वपुरीशस्तिरयति ।
सदापूर्वः सर्वं तदिदमनुगृह्णाति च शिव-
स्तवाज्ञामालम्ब्य क्षणचलितयोर्भ्रूलतिकयोः ॥ २४॥

त्रयाणां देवानां त्रिगुणजनितानां तव शिवे
भवेत् पूजा पूजा तव चरणयोर्या विरचिता ।
तथा हि त्वत्पादोद्वहनमणिपीठस्य निकटे
स्थिता ह्येते शश्वन्मुकुलितकरोत्तंसमकुटाः ॥ २५॥

विरिञ्चिः पञ्चत्वं व्रजति हरिराप्नोति विरतिं
विनाशं कीनाशो भजति धनदो याति निधनम् ।
वितन्द्री माहेन्द्री विततिरपि संमीलितदृशा
महासंहारेऽस्मिन् विहरति सति त्वत्पतिरसौ ॥ २६॥

जपो जल्पः शिल्पं सकलमपि मुद्राविरचना
गतिः प्रादक्षिण्यक्रमणमशनाद्याहुतिविधिः ।
प्रणामस्संवेशस्सुखमखिलमात्मार्पणदृशा
सपर्यापर्यायस्तव भवतु यन्मे विलसितम् ॥ २७॥

सुधामप्यास्वाद्य प्रतिभयजरामृत्युहरिणीं
विपद्यन्ते विश्वे विधिशतमखाद्या दिविषदः ।
करालं यत्क्ष्वेलं कबलितवतः कालकलना
न शम्भोस्तन्मूलं तव जननि ताटङ्कमहिमा ॥ २८॥

किरीटं वैरिञ्चं परिहर पुरः कैटभभिदः
कठोरे कोटीरे स्खलसि जहि जम्भारिमुकुटम् ।
प्रणम्रेष्वेतेषु प्रसभमुपयातस्य भवनं
भवस्याभ्युत्थाने तव परिजनोक्तिर्विजयते ॥ २९॥

स्वदेहोद्भूताभिर्घृणिभिरणिमाद्याभिरभितो
निषेव्ये नित्ये त्वामहमिति सदा भावयति यः ।
किमाश्चर्यं तस्य त्रिनयनसमृद्धिं तृणयतो
महासंवर्ताग्निर्विरचयति नीराजनविधिम् ॥ ३०॥

चतुष्षष्ट्या तन्त्रैः सकलमतिसंधाय भुवनं
स्थितस्तत्तत्सिद्धिप्रसवपरतन्त्रैः पशुपतिः ।
पुनस्त्वन्निर्बन्धादखिलपुरुषार्थैकघटना-
स्वतन्त्रं ते तन्त्रं क्षितितलमवातीतरदिदम् ॥ ३१॥

शिवः शक्तिः कामः क्षितिरथ रविः शीतकिरणः
स्मरो हंसः शक्रस्तदनु च परामारहरयः ।
अमी हृल्लेखाभिस्तिसृभिरवसानेषु घटिता
भजन्ते वर्णास्ते तव जननि नामावयवताम् ॥ ३२॥

स्मरं योनिं लक्ष्मीं त्रितयमिदमादौ तव मनो-
र्निधायैके नित्ये निरवधिमहाभोगरसिकाः ।
भजन्ति त्वां चिन्तामणिगुननिबद्धाक्षवलयाः
शिवाग्नौ जुह्वन्तः सुरभिघृतधाराहुतिशतैः ॥ ३३॥

शरीरं त्वं शम्भोः शशिमिहिरवक्षोरुहयुगं
तवात्मानं मन्ये भगवति नवात्मानमनघम् ।
अतश्शेषश्शेषीत्ययमुभयसाधारणतया
स्थितः संबन्धो वां समरसपरानन्दपरयोः ॥ ३४॥

मनस्त्वं व्योम त्वं मरुदसि मरुत्सारथिरसि
त्वमापस्त्वं भूमिस्त्वयि परिणतायां न हि परम् ।
त्वमेव स्वात्मानं परिणमयितुं विश्ववपुषा
चिदानन्दाकारं शिवयुवति भावेन बिभृषे ॥ ३५॥

तवाज्ञाचक्रस्थं तपनशशिकोटिद्युतिधरं
परं शम्भुं वन्दे परिमिलितपार्श्वं परचिता ।
यमाराध्यन् भक्त्या रविशशिशुचीनामविषये
निरालोकेऽलोके निवसति हि भालोकभुवने ॥ ३६॥

विशुद्धौ ते शुद्धस्फटिकविशदं व्योमजनकं
शिवं सेवे देवीमपि शिवसमानव्यवसिताम् ।
ययोः कान्त्या यान्त्याः शशिकिरणसारूप्यसरणे-
विधूतान्तर्ध्वान्ता विलसति चकोरीव जगती ॥ ३७॥

समुन्मीलत् संवित् कमलमकरन्दैकरसिकं
भजे हंसद्वन्द्वं किमपि महतां मानसचरम् ।
यदालापादष्टादशगुणितविद्यापरिणति-
र्यदादत्ते दोषाद् गुणमखिलमद्भ्यः पय इव ॥ ३८॥

तव स्वाधिष्ठाने हुतवहमधिष्ठाय निरतं
तमीडे संवर्तं जननि महतीं तां च समयाम् ।
यदालोके लोकान् दहति महति क्रोधकलिते
दयार्द्रा या दृष्टिः शिशिरमुपचारं रचयति ॥ ३९॥

तटित्त्वन्तं शक्त्या तिमिरपरिपन्थिस्फुरणया
स्फुरन्नानारत्नाभरणपरिणद्धेन्द्रधनुषम् ।
तव श्यामं मेघं कमपि मणिपूरैकशरणं
निषेवे वर्षन्तं हरमिहिरतप्तं त्रिभुवनम् ॥ ४०॥

तवाधारे मूले सह समयया लास्यपरया
नवात्मानं मन्ये नवरसमहाताण्डवनटम् ।
उभाभ्यामेताभ्यामुदयविधिमुद्दिश्य दयया
सनाथाभ्यां जज्ञे जनकजननीमज्जगदिदम् ॥ ४१॥

गतैर्माणिक्यत्वं गगनमणिभिः सान्द्रघटितं
किरीटं ते हैमं हिमगिरिसुते कीर्तयति यः ।
स नीडेयच्छायाच्छुरणशबलं चन्द्रशकलं
धनुः शौनासीरं किमिति न निबध्नाति धिषणाम् ॥ ४२॥

धुनोतु ध्वान्तं नस्तुलितदलितेन्दीवरवनं
घनस्निग्धश्लक्ष्णं चिकुरनिकुरुम्बं तव शिवे ।
यदीयं सौरभ्यं सहजमुपलब्धुं सुमनसो
वसन्त्यस्मिन् मन्ये वलमथनवाटीविटपिनाम् ॥ ४३॥

तनोतु क्षेमं नस्तव वदनसौन्दर्यलहरी-
परीवाहस्रोतःसरणिरिव सीमन्तसरणिः ।
वहन्ती सिन्दूरं प्रबलकबरीभारतिमिर-
द्विषां वृन्दैर्बन्दीकृतमिव नवीनार्ककिरणम् ॥ ४४॥

अरालैः स्वाभाव्यादलिकलभसश्रीभिरलकैः
परीतं ते वक्त्रं परिहसति पङ्केरुहरुचिम् ।
दरस्मेरे यस्मिन् दशनरुचिकिञ्जल्करुचिरे
सुगन्धौ माद्यन्ति स्मरदहनचक्षुर्मधुलिहः ॥ ४५॥

ललाटं लावण्यद्युतिविमलमाभाति तव य-
द्द्वितीयं तन्मन्ये मकुटघटितं चन्द्रशकलम् ।
विपर्यासन्यासादुभयमपि संभूय च मिथः
सुधालेपस्यूतिः परिणमति राकाहिमकरः ॥ ४६॥

भ्रुवौ भुग्ने किंचिद्भुवनभयभङ्गव्यसनिनि
त्वदीये नेत्राभ्यां मधुकररुचिभ्यां धृतगुणम् ।
धनुर्मन्ये सव्येतरकरगृहीतं रतिपतेः
प्रकोष्ठे मुष्टौ च स्थगयति निगूढान्तरमुमे ॥ ४७॥

अहः सूते सव्यं तव नयनमर्कात्मकतया
त्रियामां वामं ते सृजति रजनीनायकतया ।
तृतीया ते दृष्टिर्दरदलितहेमाम्बुजरुचिः
समाधत्ते संध्यां दिवसनिशयोरन्तरचरीम् ॥ ४८॥

विशाला कल्याणी स्फुटरुचिरयोध्या कुवलयैः
कृपाधाराधारा किमपि मधुराभोगवतिका ।
अवन्ती दृष्टिस्ते बहुनगरविस्तारविजया
ध्रुवं तत्तन्नामव्यवहरणयोग्या विजयते ॥ ४९॥

कवीनां संदर्भस्तबकमकरन्दैकरसिकं
कटाक्षव्याक्षेपभ्रमरकलभौ कर्णयुगलम् ।
अमुञ्चन्तौ दृष्ट्वा तव नवरसास्वादतरला-
वसूयासंसर्गादलिकनयनं किंचिदरुणम् ॥ ५०॥

शिवे श‍ृङ्गारार्द्रा तदितरजने कुत्सनपरा
सरोषा गङ्गायां गिरिशचरिते विस्मयवती ।
हराहिभ्यो भीता सरसिरुहसौभाग्यजननी
सखीषु स्मेरा ते मयि जननी दृष्टिः सकरुणा ॥ ५१॥

गते कर्णाभ्यर्णं गरुत इव पक्ष्माणि दधती
पुरां भेत्तुश्चित्तप्रशमरसविद्रावणफले ।
इमे नेत्रे गोत्राधरपतिकुलोत्तंसकलिके
तवाकर्णाकृष्टस्मरशरविलासं कलयतः ॥ ५२॥

विभक्तत्रैवर्ण्यं व्यतिकरितलीलाञ्जनतया
विभाति त्वन्नेत्रत्रितयमिदमीशानदयिते ।
पुनः स्रष्टुं देवान् द्रुहिणहरिरुद्रानुपरतान्
रजः सत्त्वं बिभ्रत्तम इति गुणानां त्रयमिव ॥ ५३॥

पवित्रीकर्तुं नः पशुपतिपराधीनहृदये
दयामित्रैर्नेत्रैररुणधवलश्यामरुचिभिः ।
नदः शोणो गङ्गा तपनतनयेति ध्रुवममुं
त्रयाणां तीर्थानामुपनयसि संभेदमनघम् ॥ ५४॥

निमेषोन्मेषाभ्यां प्रलयमुदयं याति जगती
तवेत्याहुः सन्तो धरणिधरराजन्यतनये ।
त्वदुन्मेषाज्जातं जगदिदमशेषं प्रलयतः
परित्रातुं शङ्के परिहृतनिमेषास्तव दृशः ॥ ५५॥

तवापर्णे कर्णेजपनयनपैशुन्यचकिता
निलीयन्ते तोये नियतमनिमेषाः शफरिकाः ।
इयं च श्रीर्बद्धच्छदपुटकवाटं कुवलयम्
जहाति प्रत्यूषे निशि च विघटय्य प्रविशति ॥ ५६॥

दृशा द्राघीयस्या दरदलितनीलोत्पलरुचा
दवीयांसं दीनं स्नपय कृपया मामपि शिवे ।
अनेनायं धन्यो भवति न च ते हानिरियता
वने वा हर्म्ये वा समकरनिपातो हिमकरः ॥ ५७॥

अरालं ते पालीयुगलमगराजन्यतनये
न केषामाधत्ते कुसुमशरकोदण्डकुतुकम् ।
तिरश्चीनो यत्र श्रवणपथमुल्लङ्घ्य विलस-
न्नपाङ्गव्यासङ्गो दिशति शरसंधानधिषणाम् ॥ ५८॥

स्फुरद्गण्डाभोगप्रतिफलितताटङ्कयुगलं
चतुश्चक्रं मन्ये तव मुखमिदं मन्मथरथम् ।
यमारुह्य द्रुह्यत्यवनिरथमर्केन्दुचरणं
महावीरो मारः प्रमथपतये सज्जितवते ॥ ५९॥

सरस्वत्याः सूक्तीरमृतलहरीकौशलहरीः
पिबन्त्याः शर्वाणि श्रवणचुलुकाभ्यामविरलम् ।
चमत्कारश्लाघाचलितशिरसः कुण्डलगणो
झणत्कारैस्तारैः प्रतिवचनमाचष्ट इव ते ॥ ६०॥

असौ नासावंशस्तुहिनगिरिवंशध्वजपटि
त्वदीयो नेदीयः फलतु फलमस्माकमुचितम् ।
वहन्नन्तर्मुक्ताः शिशिरतरनिश्वासगलितं
समृद्ध्या यत्तासां बहिरपि च मुक्तामणिधरः ॥ ६१॥

प्रकृत्या रक्तायास्तव सुदति दन्तच्छदरुचेः
प्रवक्ष्ये सादृश्यं जनयतु फलं विद्रुमलता ।
न बिम्बं तद्बिम्बप्रतिफलनरागादरुणितं
तुलामध्यारोढुं कथमिव विलज्जेत कलया ॥ ६२॥

स्मितज्योत्स्नाजालं तव वदनचन्द्रस्य पिबतां
चकोराणामासीदतिरसतया चञ्चुजडिमा ।
अतस्ते शीतांशोरमृतलहरीमम्लरुचयः
पिबन्ति स्वच्छन्दं निशि निशि भृशं काञ्जिकधिया ॥ ६३॥

अविश्रान्तं पत्युर्गुणगणकथाम्रेडनजपा
जपापुष्पच्छाया तव जननि जिह्वा जयति सा ।
यदग्रासीनायाः स्फटिकदृषदच्छच्छविमयी
सरस्वत्या मूर्तिः परिणमति माणिक्यवपुषा ॥ ६४॥

रणे जित्वा दैत्यानपहृतशिरस्त्रैः कवचिभिर्-
निवृत्तैश्चण्डांशत्रिपुरहरनिर्माल्यविमुखैः ।
विशाखेन्द्रोपेन्द्रैः शशिविशदकर्पूरशकला
विलीयन्ते मातस्तव वदनताम्बूलकबलाः ॥ ६५॥

विपञ्च्या गायन्ती विविधमपदानं पशुपतेः
त्वयारब्धे वक्तुं चलितशिरसा साधुवचने ।
तदीयैर्माधुर्यैरपलपिततन्त्रीकलरवां
निजां वीणां वाणी निचुलयति चोलेन निभृतम् ॥ ६६॥

कराग्रेण स्पृष्टं तुहिनगिरिणा वत्सलतया
गिरीशेनोदस्तं मुहुरधरपानाकुलतया ।
करग्राह्यं शम्भोर्मुखमुकुरवृन्तं गिरिसुते
कथङ्कारं ब्रूमस्तव चिबुकमौपम्यरहितम् ॥ ६७॥

भुजाश्लेषान्नित्यं पुरदमयितुः कण्टकवती
तव ग्रीवा धत्ते मुखकमलनालश्रियमियम् ।
स्वतः श्वेता कालागुरुबहुलजम्बालमलिना
मृणालीलालित्यम् वहति यदधो हारलतिका ॥ ६८॥

गले रेखास्तिस्रो गतिगमकगीतैकनिपुणे
विवाहव्यानद्धप्रगुणगुणसंख्याप्रतिभुवः ।
विराजन्ते नानाविधमधुररागाकरभुवां
त्रयाणां ग्रामाणां स्थितिनियमसीमान इव ते ॥ ६९॥

मृणालीमृद्वीनां तव भुजलतानां चतसृणां
चतुर्भिः सौन्दर्यं सरसिजभवः स्तौति वदनैः ।
नखेभ्यः सन्त्रस्यन् प्रथममथनादन्धकरिपो-
श्चतुर्णां शीर्षाणां सममभयहस्तार्पणधिया ॥ ७०॥

नखानामुद्द्योतैर्नवनलिनरागं विहसतां
कराणां ते कान्तिं कथय कथयामः कथमुमे ।
कयाचिद्वा साम्यं भजतु कलया हन्त कमलं
यदि क्रीडल्लक्ष्मीचरणतललाक्षारुणदलम् ॥ ७१॥

समं देवि स्कन्दद्विपवदनपीतं स्तनयुगं
तवेदं नः खेदं हरतु सततं प्रस्नुतमुखम् ।
यदालोक्याशङ्काकुलितहृदयो हासजनकः
स्वकुम्भौ हेरम्बः परिमृशति हस्तेन झडिति ॥ ७२॥

अमू ते वक्षोजावमृतरसमाणिक्यकुतुपौ
न संदेहस्पन्दो नगपतिपताके मनसि नः ।
पिबन्तौ तौ यस्मादविदितवधूसङ्गरसिकौ
कुमारावद्यापि द्विरदवदनक्रौञ्चदलनौ ॥ ७३॥

वहत्यम्ब स्तम्बेरमदनुजकुम्भप्रकृतिभिः
समारब्धां मुक्तामणिभिरमलां हारलतिकाम् ।
कुचाभोगो बिम्बाधररुचिभिरन्तः शबलितां
प्रतापव्यामिश्रां पुरदमयितुः कीर्तिमिव ते ॥ ७४॥

तव स्तन्यं मन्ये धरणिधरकन्ये हृदयतः
पयःपारावारः परिवहति सारस्वतमिव ।
दयावत्या दत्तं द्रविडशिशुरास्वाद्य तव यत्
कवीनां प्रौढानामजनि कमनीयः कवयिता ॥ ७५॥

हरक्रोधज्वालावलिभिरवलीढेन वपुषा
गभीरे ते नाभीसरसि कृतसङ्गो मनसिजः ।
समुत्तस्थौ तस्मादचलतनये धूमलतिका
जनस्तां जानीते तव जननि रोमावलिरिति ॥ ७६॥

यदेतत् कालिन्दीतनुतरतरङ्गाकृति शिवे
कृशे मध्ये किंचिज्जननि तव यद्भाति सुधियाम् ।
विमर्दादन्योऽन्यं कुचकलशयोरन्तरगतं
तनूभूतं व्योम प्रविशदिव नाभिं कुहरिणीम् ॥ ७७॥

स्थिरो गङ्गावर्तः स्तनमुकुलरोमावलिलता-
कलावालं कुण्डं कुसुमशरतेजोहुतभुजः ।
रतेर्लीलागारं किमपि तव नाभिर्गिरिसुते
बिलद्वारं सिद्धेर्गिरिशनयनानां विजयते ॥ ७८॥

निसर्गक्षीणस्य स्तनतटभरेण क्लमजुषो
नमन्मूर्तेर्नारीतिलक शनकैस्त्रुट्यत इव ।
चिरं ते मध्यस्य त्रुटिततटिनीतीरतरुणा
समावस्थास्थेम्नो भवतु कुशलं शैलतनये ॥ ७९॥

कुचौ सद्यःस्विद्यत्तटघटितकूर्पासभिदुरौ
कषन्तौ दोर्मूले कनककलशाभौ कलयता ।
तव त्रातुं भङ्गादलमिति वलग्नं तनुभुवा
त्रिधा नद्धं देवि त्रिवलि लवलीवल्लिभिरिव ॥ ८०॥

गुरुत्वं विस्तारं क्षितिधरपतिः पार्वति निजा-
न्नितम्बादाच्छिद्य त्वयि हरणरूपेण निदधे ।
अतस्ते विस्तीर्णो गुरुरयमशेषां वसुमतीं
नितम्बप्राग्भारः स्थगयति लघुत्वं नयति च ॥ ८१॥

करीन्द्राणां शुण्डान् कनककदलीकाण्डपटली-
मुभाभ्यामूरुभ्यामुभयमपि निर्जित्य भवती ।
सुवृत्ताभ्यां पत्युः प्रणतिकठिनाभ्यां गिरिसुते
विजिग्ये जानुभ्यां विबुधकरिकुम्भद्वयमसि ॥ ८२॥

पराजेतुं रुद्रं द्विगुणशरगर्भौ गिरिसुते
निषङ्गौ जङ्घे ते विषमविशिखो बाढमकृत ।
यदग्रे दृश्यन्ते दशशरफलाः पादयुगली-
नखाग्रच्छद्मानः सुरमकुटशाणैकनिशिताः ॥ ८३॥

श्रुतीनां मूर्धानो दधति तव यौ शेखरतया
ममाप्येतौ मातः शिरसि दयया धेहि चरणौ ।
ययोः पाद्यं पाथः पशुपतिजटाजूटतटिनी
ययोर्लाक्षालक्ष्मीररुणहरिचूडामणिरुचिः ॥ ८४॥

नमोवाकं ब्रूमो नयनरमणीयाय पदयो-
स्तवास्मै द्वन्द्वाय स्फुटरुचिरसालक्तकवते ।
असूयत्यत्यन्तं यदभिहननाय स्पृहयते
पशूनामीशानः प्रमदवनकङ्केलितरवे ॥ ८५॥

मृषा कृत्वा गोत्रस्खलनमथ वैलक्ष्यनमितं
ललाटे भर्तारं चरणकमले ताडयति ते ।
चिरादन्तःशल्यं दहनकृतमुन्मूलितवता
तुलाकोटिक्वाणैः किलिकिलितमीशानरिपुणा ॥ ८६॥

हिमानीहन्तव्यं हिमगिरिनिवासैकचतुरौ
निशायां निद्राणं निशि चरमभागे च विशदौ ।
वरं लक्ष्मीपात्रं श्रियमतिसृजन्तौ समयिनां
सरोजं त्वत्पादौ जननि जयतश्चित्रमिह किम् ॥ ८७॥

पदं ते कीर्तीनां प्रपदमपदं देवि विपदां
कथं नीतं सद्भिः कठिनकमठीकर्परतुलाम् ।
कथं वा बाहुभ्यामुपयमनकाले पुरभिदा
यदादाय न्यस्तं दृषदि दयमानेन मनसा ॥ ८८॥

नखैर्नाकस्त्रीणां करकमलसंकोचशशिभि-
स्तरूणां दिव्यानां हसत इव ते चण्डि चरणौ ।
फलानि स्वःस्थेभ्यः किसलयकराग्रेण ददतां
दरिद्रेभ्यो भद्रां श्रियमनिशमह्नाय ददतौ ॥ ८९॥

ददाने दीनेभ्यः श्रियमनिशमाशानुसदृशी-
ममन्दं सौन्दर्यप्रकरमकरन्दम् विकिरति ।
तवास्मिन् मन्दारस्तबकसुभगे यातु चरणे
निमज्जन्मज्जीवः करणचरणः षट्चरणताम् ॥ ९०॥

पदन्यासक्रीडापरिचयमिवारब्धुमनसः
स्खलन्तस्ते खेलं भवनकलहंसा न जहति ।
अतस्तेषां शिक्षां सुभगमणिमञ्जीररणित-
च्छलादाचक्षाणं चरणकमलं चारुचरिते ॥ ९१॥

गतास्ते मञ्चत्वं द्रुहिणहरिरुद्रेश्वरभृतः
शिवः स्वच्छच्छायाघटितकपटप्रच्छदपटः ।
त्वदीयानां भासां प्रतिफलनरागारुणतया
शरीरी श‍ृङ्गारो रस इव दृशां दोग्धि कुतुकम् ॥ ९२॥

अराला केशेषु प्रकृतिसरला मन्दहसिते
शिरीषाभा चित्ते दृषदुपलशोभा कुचतटे ।
भृशं तन्वी मध्ये पृथुरुरसिजारोहविषये
जगत्त्रातुं शम्भोर्जयति करुणा काचिदरुणा ॥ ९३॥

कलङ्कः कस्तूरी रजनिकरबिम्बं जलमयं
कलाभिः कर्पूरैर्मरकतकरण्डं निबिडितम् ।
अतस्त्वद्भोगेन प्रतिदिनमिदं रिक्तकुहरं
विधिर्भूयो भूयो निबिडयति नूनं तव कृते ॥ ९४॥

पुरारातेरन्तःपुरमसि ततस्त्वच्चरणयोः
सपर्यामर्यादा तरलकरणानामसुलभा ।
तथा ह्येते नीताः शतमखमुखाः सिद्धिमतुलां
तव द्वारोपान्तस्थितिभिरणिमाद्याभिरमराः ॥ ९५॥

कलत्रं वैधात्रं कतिकति भजन्ते न कवयः
श्रियो देव्याः को वा न भवति पतिः कैरपि धनैः ।
महादेवं हित्वा तव सति सतीनामचरमे
कुचाभ्यामासङ्गः कुरवकतरोरप्यसुलभः ॥ ९६॥

गिरामाहुर्देवीं द्रुहिणगृहिणीमागमविदो
हरेः पत्नीं पद्मां हरसहचरीमद्रितनयाम् ।
तुरीया कापि त्वं दुरधिगमनिःसीममहिमा
महामाया विश्वं भ्रमयसि परब्रह्ममहिषि ॥ ९७॥

कदा काले मातः कथय कलितालक्तकरसं
पिबेयं विद्यार्थी तव चरणनिर्णेजनजलम् ।
प्रकृत्या मूकानामपि च कविताकारणतया
कदा धत्ते वाणीमुखकमलताम्बूलरसताम् ॥ ९८॥

सरस्वत्या लक्ष्म्या विधिहरिसपत्नो विहरते
रतेः पातिव्रत्यं शिथिलयति रम्येण वपुषा ।
चिरं जीवन्नेव क्षपितपशुपाशव्यतिकरः
परानन्दाभिख्यम् रसयति रसं त्वद्भजनवान् ॥ ९९॥

प्रदीपज्वालाभिर्दिवसकरनीराजनविधिः
सुधासूतेश्चन्द्रोपलजललवैरर्घ्यरचना ।
स्वकीयैरम्भोभिः सलिलनिधिसौहित्यकरणं
त्वदीयाभिर्वाग्भिस्तव जननि वाचां स्तुतिरियम् ॥ १००॥

shivah shaktya yukto yadi bhavati shaktah prabhavitum
na chedevam devo na khalu kushalah spanditumapi ।
atastvamaradhyam hariharavirinchadibhirapi
pranantum stotum va kathamakritapunyah prabhavati ॥ 1॥

taniyamsam pamsum tava charanapankeruhabhavam
virinchissanchinvan virachayati lokanavikalam ।
vahatyenam shaurih kathamapi sahasrena shirasam
harassamkshudyainam bhajati bhasitoddhulanavidhim ॥ 2॥

avidyanamanta-stimira-mihiradvipanagari
jadanam chaitanya-stabaka-makaranda-srutijhari ।
daridranam chintamanigunanika janmajaladhau
nimagnanam damshtra muraripu-varahasya bhavati ॥ 3॥

tvadanyah panibhyamabhayavarado daivataganah
tvameka naivasi prakatitavarabhityabhinaya ।
bhayat tratum datum phalamapi cha vanchhasamadhikam
sharanye lokanam tava hi charanaveva nipunau ॥ 4॥

haristvamaradhya pranatajanasaubhagyajananim
pura nari bhutva puraripumapi kshobhamanayat ।
smaro'pi tvam natva ratinayanalehyena vapusha
muninamapyantah prabhavati hi mohaya mahatam ॥ 5॥

dhanuh paushpam maurvi madhukaramayi pancha vishikhah
vasantah samanto malayamarudayodhanarathah ।
tathapyekah sarvam himagirisute kamapi kripam
apangatte labdhva jagadida-manango vijayate ॥ 6॥

kvanatkanchidama karikalabhakumbhastananata
parikshina madhye parinatasharachchandravadana ।
dhanurbanan pasham srinimapi dadhana karatalaih
purastadastam nah puramathiturahopurushika ॥ 7॥

sudhasindhormadhye suravitapivatiparivrite
manidvipe nipopavanavati chintamanigrihe ।
shivakare manche paramashivaparyankanilayam
bhajanti tvam dhanyah katichana chidanandalaharim ॥ 8॥

mahim muladhare kamapi manipure hutavaham
sthitam svadhishthane hridi marutamakashamupari ।
mano'pi bhrumadhye sakalamapi bhitva kulapatham
sahasrare padme saha rahasi patya viharase ॥ 9॥

sudhadharasaraishcharanayugalantarvigalitaih
prapancham sinchanti punarapi rasamnayamahasah ।
avapya svam bhumim bhujaganibhamadhyushtavalayam
svamatmanam kritva svapishi kulakunde kuharini ॥ 10॥

chaturbhih shrikanthaih shivayuvatibhih panchabhirapi
prabhinnabhih shambhornavabhirapi mulaprakritibhih ।
chatushchatvarimshadvasudalakalashratrivalaya-
trirekhabhih sardham tava sharanakonah parinatah ॥ 11॥

tvadiyam saundaryam tuhinagirikanye tulayitum
kavindrah kalpante kathamapi virinchiprabhritayah ।
yadalokautsukyadamaralalana yanti manasa
tapobhirdushprapamapi girishasayujyapadavim ॥ 12॥

naram varshiyamsam nayanavirasam narmasu jadam
tavapangaloke patitamanudhavanti shatashah ।
galadvenibandhah kuchakalashavisrastasichaya
hathat trutyatkanchyo vigalitadukula yuvatayah ॥ 13॥

kshitau shatpanchashad dvisamadhikapanchashadudake
hutashe dvashashtishchaturadhikapanchashadanile ।
divi dvishshattrimshanmanasi cha chatushshashtiriti ye
mayukhasteshamapyupari tava padambujayugam ॥ 14॥

sharajjyotsnashuddham shashiyutajatajutamakutam
varatrasatranasphatikaghatikapustakakaram ।
sakrinna tva natva kathamiva satam samnnidadhate
madhukshiradrakshamadhurimadhurinah bhanitayah ॥ 15॥

kavindranam chetahkamalavanabalataparuchim
bhajante ye santah katichidarunameva bhavatim ।
virinchipreyasyastarunatarasha‍ringaralahari-
gabhirabhirvagbhirvidadhati satam ranjanamami ॥ 16॥

savitribhirvacham shashimanishilabhangaruchibhih
vashinyadyabhistvam saha janani samchintayati yah ।
sa karta kavyanam bhavati mahatam bhangiruchibhih
vachobhirvagdevivadanakamalamodamadhuraih ॥ 17॥

tanuchchhayabhiste tarunataranishrisaranibhih
divam sarvamurvimarunimani magnam smarati yah ।
bhavantyasya trasyadvanaharinashalinanayanah
sahorvashya vashyah kati kati na girvanaganikah ॥ 18॥

mukham bindum kritva kuchayugamadhastasya tadadho
harardham dhyayedyo haramahishi te manmathakalam ।
sa sadyah samkshobham nayati vanita ityatilaghu
trilokimapyashu bhramayati ravindustanayugam ॥ 19॥

kirantimangebhyah kirananikurambamritarasam
hridi tvamadhatte himakarashilamurtimiva yah ।
sa sarpanam darpam shamayati shakuntadhipa iva
jvaraplushtan drishtya sukhayati sudhadharasiraya ॥ 20॥

tatillekhatanvim tapanashashivaishvanaramayim
nishannam shannamapyupari kamalanam tava kalam ।
mahapadmatavyam mriditamalamayena manasa
mahantah pashyanto dadhati paramahladalaharim ॥ 21॥

bhavani tvam dase mayi vitara drishtim sakaruna-
miti stotum vanchhan kathayati bhavani tvamiti yah ।
tadaiva tvam tasmai dishasi nijasayujyapadavim
mukundabrahmendrasphutamakutanirajitapadam ॥ 22॥

tvaya hritva vamam vapuraparitriptena manasa
sharirardham shambhoraparamapi shanke hritamabhut ।
yadetattvadrupam sakalamarunabham trinayanam
kuchabhyamanamram kutilashashichudalamakutam ॥ 23॥

jagatsute dhata hariravati rudrah kshapayate
tiraskurvannetatsvamapi vapurishastirayati ।
sadapurvah sarvam tadidamanugrihnati cha shiva-
stavajnamalambya kshanachalitayorbhrulatikayoh ॥ 24॥

trayanam devanam trigunajanitanam tava shive
bhavet puja puja tava charanayorya virachita ।
tatha hi tvatpadodvahanamanipithasya nikate
sthita hyete shashvanmukulitakarottamsamakutah ॥ 25॥

virinchih panchatvam vrajati harirapnoti viratim
vinasham kinasho bhajati dhanado yati nidhanam ।
vitandri mahendri vitatirapi sammilitadrisha
mahasamhare'smin viharati sati tvatpatirasau ॥ 26॥

japo jalpah shilpam sakalamapi mudravirachana
gatih pradakshinyakramanamashanadyahutividhih ।
pranamassamveshassukhamakhilamatmarpanadrisha
saparyaparyayastava bhavatu yanme vilasitam ॥ 27॥

sudhamapyasvadya pratibhayajaramrityuharinim
vipadyante vishve vidhishatamakhadya divishadah ।
karalam yatkshvelam kabalitavatah kalakalana
na shambhostanmulam tava janani tatankamahima ॥ 28॥

kiritam vairincham parihara purah kaitabhabhidah
kathore kotire skhalasi jahi jambharimukutam ।
pranamreshveteshu prasabhamupayatasya bhavanam
bhavasyabhyutthane tava parijanoktirvijayate ॥ 29॥

svadehodbhutabhirghrinibhiranimadyabhirabhito
nishevye nitye tvamahamiti sada bhavayati yah ।
kimashcharyam tasya trinayanasamriddhim trinayato
mahasamvartagnirvirachayati nirajanavidhim ॥ 30॥

chatushshashtya tantraih sakalamatisamdhaya bhuvanam
sthitastattatsiddhiprasavaparatantraih pashupatih ।
punastvannirbandhadakhilapurusharthaikaghatana-
svatantram te tantram kshititalamavatitaradidam ॥ 31॥

shivah shaktih kamah kshitiratha ravih shitakiranah
smaro hamsah shakrastadanu cha paramaraharayah ।
ami hrillekhabhistisribhiravasaneshu ghatita
bhajante varnaste tava janani namavayavatam ॥ 32॥

smaram yonim lakshmim tritayamidamadau tava mano-
rnidhayaike nitye niravadhimahabhogarasikah ।
bhajanti tvam chintamanigunanibaddhakshavalayah
shivagnau juhvantah surabhighritadharahutishataih ॥ 33॥

shariram tvam shambhoh shashimihiravakshoruhayugam
tavatmanam manye bhagavati navatmanamanagham ।
atashsheshashsheshityayamubhayasadharanataya
sthitah sambandho vam samarasaparanandaparayoh ॥ 34॥

manastvam vyoma tvam marudasi marutsarathirasi
tvamapastvam bhumistvayi parinatayam na hi param ।
tvameva svatmanam parinamayitum vishvavapusha
chidanandakaram shivayuvati bhavena bibhrishe ॥ 35॥

tavajnachakrastham tapanashashikotidyutidharam
param shambhum vande parimilitaparshvam parachita ।
yamaradhyan bhaktya ravishashishuchinamavishaye
niraloke'loke nivasati hi bhalokabhuvane ॥ 36॥

vishuddhau te shuddhasphatikavishadam vyomajanakam
shivam seve devimapi shivasamanavyavasitam ।
yayoh kantya yantyah shashikiranasarupyasarane-
vidhutantardhvanta vilasati chakoriva jagati ॥ 37॥

samunmilat samvit kamalamakarandaikarasikam
bhaje hamsadvandvam kimapi mahatam manasacharam ।
yadalapadashtadashagunitavidyaparinati-
ryadadatte doshad gunamakhilamadbhyah paya iva ॥ 38॥

tava svadhishthane hutavahamadhishthaya niratam
tamide samvartam janani mahatim tam cha samayam ।
yadaloke lokan dahati mahati krodhakalite
dayardra ya drishtih shishiramupacharam rachayati ॥ 39॥

tatittvantam shaktya timiraparipanthisphuranaya
sphurannanaratnabharanaparinaddhendradhanusham ।
tava shyamam megham kamapi manipuraikasharanam
nisheve varshantam haramihirataptam tribhuvanam ॥ 40॥

tavadhare mule saha samayaya lasyaparaya
navatmanam manye navarasamahatandavanatam ।
ubhabhyametabhyamudayavidhimuddishya dayaya
sanathabhyam jajne janakajananimajjagadidam ॥ 41॥

gatairmanikyatvam gaganamanibhih sandraghatitam
kiritam te haimam himagirisute kirtayati yah ।
sa nideyachchhayachchhuranashabalam chandrashakalam
dhanuh shaunasiram kimiti na nibadhnati dhishanam ॥ 42॥

dhunotu dhvantam nastulitadalitendivaravanam
ghanasnigdhashlakshnam chikuranikurumbam tava shive ।
yadiyam saurabhyam sahajamupalabdhum sumanaso
vasantyasmin manye valamathanavativitapinam ॥ 43॥

tanotu kshemam nastava vadanasaundaryalahari-
parivahasrotahsaraniriva simantasaranih ।
vahanti sinduram prabalakabaribharatimira-
dvisham vrindairbandikritamiva navinarkakiranam ॥ 44॥

aralaih svabhavyadalikalabhasashribhiralakaih
paritam te vaktram parihasati pankeruharuchim ।
darasmere yasmin dashanaruchikinjalkaruchire
sugandhau madyanti smaradahanachakshurmadhulihah ॥ 45॥

lalatam lavanyadyutivimalamabhati tava ya-
ddvitiyam tanmanye makutaghatitam chandrashakalam ।
viparyasanyasadubhayamapi sambhuya cha mithah
sudhalepasyutih parinamati rakahimakarah ॥ 46॥

bhruvau bhugne kimchidbhuvanabhayabhangavyasanini
tvadiye netrabhyam madhukararuchibhyam dhritagunam ।
dhanurmanye savyetarakaragrihitam ratipateh
prakoshthe mushtau cha sthagayati nigudhantaramume ॥ 47॥

ahah sute savyam tava nayanamarkatmakataya
triyamam vamam te srijati rajaninayakataya ।
tritiya te drishtirdaradalitahemambujaruchih
samadhatte samdhyam divasanishayorantaracharim ॥ 48॥

vishala kalyani sphutaruchirayodhya kuvalayaih
kripadharadhara kimapi madhurabhogavatika ।
avanti drishtiste bahunagaravistaravijaya
dhruvam tattannamavyavaharanayogya vijayate ॥ 49॥

kavinam samdarbhastabakamakarandaikarasikam
katakshavyakshepabhramarakalabhau karnayugalam ।
amunchantau drishtva tava navarasasvadatarala-
vasuyasamsargadalikanayanam kimchidarunam ॥ 50॥

shive sha‍ringarardra taditarajane kutsanapara
sarosha gangayam girishacharite vismayavati ।
harahibhyo bhita sarasiruhasaubhagyajanani
sakhishu smera te mayi janani drishtih sakaruna ॥ 51॥

gate karnabhyarnam garuta iva pakshmani dadhati
puram bhettushchittaprashamarasavidravanaphale ।
ime netre gotradharapatikulottamsakalike
tavakarnakrishtasmarasharavilasam kalayatah ॥ 52॥

vibhaktatraivarnyam vyatikaritalilanjanataya
vibhati tvannetratritayamidamishanadayite ।
punah srashtum devan druhinaharirudranuparatan
rajah sattvam bibhrattama iti gunanam trayamiva ॥ 53॥

pavitrikartum nah pashupatiparadhinahridaye
dayamitrairnetrairarunadhavalashyamaruchibhih ।
nadah shono ganga tapanatanayeti dhruvamamum
trayanam tirthanamupanayasi sambhedamanagham ॥ 54॥

nimeshonmeshabhyam pralayamudayam yati jagati
tavetyahuh santo dharanidhararajanyatanaye ।
tvadunmeshajjatam jagadidamashesham pralayatah
paritratum shanke parihritanimeshastava drishah ॥ 55॥

tavaparne karnejapanayanapaishunyachakita
niliyante toye niyatamanimeshah shapharikah ।
iyam cha shrirbaddhachchhadaputakavatam kuvalayam
jahati pratyushe nishi cha vighatayya pravishati ॥ 56॥

drisha draghiyasya daradalitanilotpalarucha
daviyamsam dinam snapaya kripaya mamapi shive ।
anenayam dhanyo bhavati na cha te haniriyata
vane va harmye va samakaranipato himakarah ॥ 57॥

aralam te paliyugalamagarajanyatanaye
na keshamadhatte kusumasharakodandakutukam ।
tirashchino yatra shravanapathamullanghya vilasa-
nnapangavyasango dishati sharasamdhanadhishanam ॥ 58॥

sphuradgandabhogapratiphalitatatankayugalam
chatushchakram manye tava mukhamidam manmatharatham ।
yamaruhya druhyatyavanirathamarkenducharanam
mahaviro marah pramathapataye sajjitavate ॥ 59॥

sarasvatyah suktiramritalaharikaushalaharih
pibantyah sharvani shravanachulukabhyamaviralam ।
chamatkarashlaghachalitashirasah kundalagano
jhanatkaraistaraih prativachanamachashta iva te ॥ 60॥

asau nasavamshastuhinagirivamshadhvajapati
tvadiyo nediyah phalatu phalamasmakamuchitam ।
vahannantarmuktah shishirataranishvasagalitam
samriddhya yattasam bahirapi cha muktamanidharah ॥ 61॥

prakritya raktayastava sudati dantachchhadarucheh
pravakshye sadrishyam janayatu phalam vidrumalata ।
na bimbam tadbimbapratiphalanaragadarunitam
tulamadhyarodhum kathamiva vilajjeta kalaya ॥ 62॥

smitajyotsnajalam tava vadanachandrasya pibatam
chakoranamasidatirasataya chanchujadima ।
ataste shitamshoramritalaharimamlaruchayah
pibanti svachchhandam nishi nishi bhrisham kanjikadhiya ॥ 63॥

avishrantam patyurgunaganakathamredanajapa
japapushpachchhaya tava janani jihva jayati sa ।
yadagrasinayah sphatikadrishadachchhachchhavimayi
sarasvatya murtih parinamati manikyavapusha ॥ 64॥

rane jitva daityanapahritashirastraih kavachibhir-
nivrittaishchandamshatripuraharanirmalyavimukhaih ।
vishakhendropendraih shashivishadakarpurashakala
viliyante matastava vadanatambulakabalah ॥ 65॥

vipanchya gayanti vividhamapadanam pashupateh
tvayarabdhe vaktum chalitashirasa sadhuvachane ।
tadiyairmadhuryairapalapitatantrikalaravam
nijam vinam vani nichulayati cholena nibhritam ॥ 66॥

karagrena sprishtam tuhinagirina vatsalataya
girishenodastam muhuradharapanakulataya ।
karagrahyam shambhormukhamukuravrintam girisute
kathankaram brumastava chibukamaupamyarahitam ॥ 67॥

bhujashleshannityam puradamayituh kantakavati
tava griva dhatte mukhakamalanalashriyamiyam ।
svatah shveta kalagurubahulajambalamalina
mrinalilalityam vahati yadadho haralatika ॥ 68॥

gale rekhastisro gatigamakagitaikanipune
vivahavyanaddhapragunagunasamkhyapratibhuvah ।
virajante nanavidhamadhuraragakarabhuvam
trayanam gramanam sthitiniyamasimana iva te ॥ 69॥

mrinalimridvinam tava bhujalatanam chatasrinam
chaturbhih saundaryam sarasijabhavah stauti vadanaih ।
nakhebhyah santrasyan prathamamathanadandhakaripo-
shchaturnam shirshanam samamabhayahastarpanadhiya ॥ 70॥

nakhanamuddyotairnavanalinaragam vihasatam
karanam te kantim kathaya kathayamah kathamume ।
kayachidva samyam bhajatu kalaya hanta kamalam
yadi kridallakshmicharanatalalaksharunadalam ॥ 71॥

samam devi skandadvipavadanapitam stanayugam
tavedam nah khedam haratu satatam prasnutamukham ।
yadalokyashankakulitahridayo hasajanakah
svakumbhau herambah parimrishati hastena jhaditi ॥ 72॥

amu te vakshojavamritarasamanikyakutupau
na samdehaspando nagapatipatake manasi nah ।
pibantau tau yasmadaviditavadhusangarasikau
kumaravadyapi dviradavadanakraunchadalanau ॥ 73॥

vahatyamba stamberamadanujakumbhaprakritibhih
samarabdham muktamanibhiramalam haralatikam ।
kuchabhogo bimbadhararuchibhirantah shabalitam
pratapavyamishram puradamayituh kirtimiva te ॥ 74॥

tava stanyam manye dharanidharakanye hridayatah
payahparavarah parivahati sarasvatamiva ।
dayavatya dattam dravidashishurasvadya tava yat
kavinam praudhanamajani kamaniyah kavayita ॥ 75॥

harakrodhajvalavalibhiravalidhena vapusha
gabhire te nabhisarasi kritasango manasijah ।
samuttasthau tasmadachalatanaye dhumalatika
janastam janite tava janani romavaliriti ॥ 76॥

yadetat kalinditanutaratarangakriti shive
krishe madhye kimchijjanani tava yadbhati sudhiyam ।
vimardadanyo'nyam kuchakalashayorantaragatam
tanubhutam vyoma pravishadiva nabhim kuharinim ॥ 77॥

sthiro gangavartah stanamukularomavalilata-
kalavalam kundam kusumasharatejohutabhujah ।
raterlilagaram kimapi tava nabhirgirisute
biladvaram siddhergirishanayananam vijayate ॥ 78॥

nisargakshinasya stanatatabharena klamajusho
namanmurternaritilaka shanakaistrutyata iva ।
chiram te madhyasya trutitatatinitirataruna
samavasthasthemno bhavatu kushalam shailatanaye ॥ 79॥

kuchau sadyahsvidyattataghatitakurpasabhidurau
kashantau dormule kanakakalashabhau kalayata ।
tava tratum bhangadalamiti valagnam tanubhuva
tridha naddham devi trivali lavalivallibhiriva ॥ 80॥

gurutvam vistaram kshitidharapatih parvati nija-
nnitambadachchhidya tvayi haranarupena nidadhe ।
ataste vistirno gururayamashesham vasumatim
nitambapragbharah sthagayati laghutvam nayati cha ॥ 81॥

karindranam shundan kanakakadalikandapatali-
mubhabhyamurubhyamubhayamapi nirjitya bhavati ।
suvrittabhyam patyuh pranatikathinabhyam girisute
vijigye janubhyam vibudhakarikumbhadvayamasi ॥ 82॥

parajetum rudram dvigunasharagarbhau girisute
nishangau janghe te vishamavishikho badhamakrita ।
yadagre drishyante dashasharaphalah padayugali-
nakhagrachchhadmanah suramakutashanaikanishitah ॥ 83॥

shrutinam murdhano dadhati tava yau shekharataya
mamapyetau matah shirasi dayaya dhehi charanau ।
yayoh padyam pathah pashupatijatajutatatini
yayorlakshalakshmirarunaharichudamaniruchih ॥ 84॥

namovakam brumo nayanaramaniyaya padayo-
stavasmai dvandvaya sphutaruchirasalaktakavate ।
asuyatyatyantam yadabhihananaya sprihayate
pashunamishanah pramadavanakankelitarave ॥ 85॥

mrisha kritva gotraskhalanamatha vailakshyanamitam
lalate bhartaram charanakamale tadayati te ।
chiradantahshalyam dahanakritamunmulitavata
tulakotikvanaih kilikilitamishanaripuna ॥ 86॥

himanihantavyam himagirinivasaikachaturau
nishayam nidranam nishi charamabhage cha vishadau ।
varam lakshmipatram shriyamatisrijantau samayinam
sarojam tvatpadau janani jayatashchitramiha kim ॥ 87॥

padam te kirtinam prapadamapadam devi vipadam
katham nitam sadbhih kathinakamathikarparatulam ।
katham va bahubhyamupayamanakale purabhida
yadadaya nyastam drishadi dayamanena manasa ॥ 88॥

nakhairnakastrinam karakamalasamkochashashibhi-
starunam divyanam hasata iva te chandi charanau ।
phalani svahsthebhyah kisalayakaragrena dadatam
daridrebhyo bhadram shriyamanishamahnaya dadatau ॥ 89॥

dadane dinebhyah shriyamanishamashanusadrishi-
mamandam saundaryaprakaramakarandam vikirati ।
tavasmin mandarastabakasubhage yatu charane
nimajjanmajjivah karanacharanah shatcharanatam ॥ 90॥

padanyasakridaparichayamivarabdhumanasah
skhalantaste khelam bhavanakalahamsa na jahati ।
atastesham shiksham subhagamanimanjiraranita-
chchhaladachakshanam charanakamalam charucharite ॥ 91॥

gataste manchatvam druhinaharirudreshvarabhritah
shivah svachchhachchhayaghatitakapataprachchhadapatah ।
tvadiyanam bhasam pratiphalanaragarunataya
shariri sha‍ringaro rasa iva drisham dogdhi kutukam ॥ 92॥

arala kesheshu prakritisarala mandahasite
shirishabha chitte drishadupalashobha kuchatate ।
bhrisham tanvi madhye prithururasijarohavishaye
jagattratum shambhorjayati karuna kachidaruna ॥ 93॥

kalankah kasturi rajanikarabimbam jalamayam
kalabhih karpurairmarakatakarandam nibiditam ।
atastvadbhogena pratidinamidam riktakuharam
vidhirbhuyo bhuyo nibidayati nunam tava krite ॥ 94॥

puraraterantahpuramasi tatastvachcharanayoh
saparyamaryada taralakarananamasulabha ।
tatha hyete nitah shatamakhamukhah siddhimatulam
tava dvaropantasthitibhiranimadyabhiramarah ॥ 95॥

kalatram vaidhatram katikati bhajante na kavayah
shriyo devyah ko va na bhavati patih kairapi dhanaih ।
mahadevam hitva tava sati satinamacharame
kuchabhyamasangah kuravakatarorapyasulabhah ॥ 96॥

giramahurdevim druhinagrihinimagamavido
hareh patnim padmam harasahacharimadritanayam ।
turiya kapi tvam duradhigamanihsimamahima
mahamaya vishvam bhramayasi parabrahmamahishi ॥ 97॥

kada kale matah kathaya kalitalaktakarasam
pibeyam vidyarthi tava charananirnejanajalam ।
prakritya mukanamapi cha kavitakaranataya
kada dhatte vanimukhakamalatambularasatam ॥ 98॥

sarasvatya lakshmya vidhiharisapatno viharate
rateh pativratyam shithilayati ramyena vapusha ।
chiram jivanneva kshapitapashupashavyatikarah
paranandabhikhyam rasayati rasam tvadbhajanavan ॥ 99॥

pradipajvalabhirdivasakaranirajanavidhih
sudhasuteshchandropalajalalavairarghyarachana ।
svakiyairambhobhih salilanidhisauhityakaranam
tvadiyabhirvagbhistava janani vacham stutiriyam ॥ 100॥

Frequently asked questions about Soundarya Lahari

What is the Soundarya Lahari?

Adi Shankaracharya's hundred verses to the Devi - the wave of beauty. The first forty-one, called the Anandalahari, are on the Sri Chakra and the ascent of Shakti; the remainder describe her form from crown to feet.

Why is it treated as more than a poem?

Because in the Sri Vidya tradition each verse carries a yantra, a beej and a stated purpose, and is used as sadhana rather than only recited. That layer is taken from a teacher; the verses as poetry are open to anyone.

Does it need initiation?

For the ritual use with yantra and beej, yes - that is guru territory and should not be improvised from a page. Reciting the hymn devotionally, as countless households do, needs nothing but attention.

When is it recited?

Fridays, through Navratri, on Purnima and at Lalita Panchami. A hundred verses is a long recitation, so many take a portion daily and complete it across the week.

How does it relate to the Anandalahari?

The Anandalahari is its first section, and many traditions treat the two as separate hymns for that reason. Reciting the Anandalahari alone is entirely accepted.

About the Soundarya Lahari

The Soundarya Lahari - Adi Shankaracharya's celebrated hymn of 100 verses describing the beauty and power of the Divine Mother (Tripurasundari).

Meaning

In two parts - Ananda Lahari (waves of bliss) and Soundarya Lahari (waves of beauty) - Shankara describes the Goddess from head to foot, her tantric glory and supreme grace.

Benefits

Revered as both devotional poetry and tantric sadhana; recited for the Mother's grace, knowledge, prosperity, beauty and the fulfilment of noble desires.

The Soundarya Lahari above is given in both Devanagari (Sanskrit) and Roman transliteration so you can read it in whichever script you are comfortable with - switch between the two using the buttons above, share the link, or download a PDF.

A stotram is a longer Sanskrit hymn of praise, not a forty-verse chalisa and not the lamp-song of an aarti. Browse every stotra on the Stotram index. For japa of a short formula use a mantra. The steps of worship around the recitation are in Puja Vidhi.